Phục hồi sầu riêng sau thu hoạch là giai đoạn then chốt giúp cây tái tạo năng lượng, bật cơi đọt mới và sẵn sàng cho vụ mùa tiếp theo. Nếu không có kế hoạch phục hồi đúng cách, cây sẽ yếu dần, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng vụ sau. Sau đây, BS.EPNON gửi đến bà con quy trình phục hồi sầu riêng hiệu quả, dễ áp dụng ngay tại vườn.
1. Tại sao phải phục hồi sầu riêng sau thu hoạch?
1.1. Nguyên nhân vườn sầu riêng bị suy
1.1.1. Xiết nước quá mức để kích ra hoa
Xiết nước và đậy mủ là biện pháp quen thuộc để tạo khô hạn, kích thích sầu riêng ra hoa vụ nghịch. Tuy nhiên, nếu giữ cây trong tình trạng thiếu nước quá lâu, cây dễ bị stress sinh lý, suy giảm sức sống và lão hóa nhanh hơn.
1.1.2. Dùng hóa chất mạnh để xử lý ra hoa
Việc xử lý ra hoa bằng các chất như Paclobutrazol hay Thiourea tuy giúp cây ra hoa đồng loạt nhưng lại làm rối loạn sinh lý. Cây bị mất cân bằng tự nhiên, mất thời gian dài để phục hồi sầu riêng sau thu hoạch, thậm chí suy kiệt nếu dùng sai cách hoặc lạm dụng.
1.1.3. Lạm dụng phân bón hóa học
Sử dụng quá nhiều phân hóa học trong thời gian dài khiến đất thoái hóa, hệ rễ yếu, dễ ngộ độc và mất hệ vi sinh vật có lợi. Khi đất mất “sức sống”, cây sầu riêng khó hấp thu dinh dưỡng, đề kháng kém và dễ nhiễm bệnh.
1.1.4. Để quá nhiều trái trên cây
Để quá nhiều trái trên cây là nguyên nhân khiến cây sầu riêng bị suy kiệt sau thu hoạch. Khi mang quá tải trái, cây phải tiêu hao nhiều dinh dưỡng, ảnh hưởng đến sự phát triển của bộ rễ, cành lá và khả năng ra hoa vụ sau. Nhà vườn cần cân đối số lượng trái trên từng cây theo độ tuổi, sức cây và điều kiện chăm sóc, kết hợp tỉa trái hợp lý để đảm bảo chất lượng trái và duy trì sức cây lâu dài.
1.1.5. Sâu bệnh hại làm hư hại tán lá
Lá là “lá phổi” của cây, nơi quang hợp và tạo năng lượng nuôi trái. Khi cây bị sâu bệnh phá hoại giàn lá, cây mất khả năng nuôi trái, dễ bị rụng hoa, rụng trái và mất sức nghiêm trọng.
Vườn sầu riêng bị suy thường do xiết nước kéo dài, lạm dụng hóa chất, để quá nhiều trái hoặc sâu bệnh hại lá. Để cây phục hồi lại sức sau một mùa trái vất vả, bà con nên bắt đầu quy trình phục hồi khoảng 5–7 ngày sau thu hoạch. Đây là lúc cây cần nạp lại dinh dưỡng, tái tạo bộ rễ và nuôi lại tán lá cho vụ sau.
1.2. Phục hồi sầu riêng sau thu hoạch trong tháng mấy?
Thời gian phục hồi cây sầu riêng sau thu hoạch sẽ khác nhau tùy theo mùa vụ và khu vực trồng. Ở Miền Tây, bà con thường thu hoạch vụ thuận trước, nên thời điểm phục hồi sầu riêng bắt đầu từ tháng 3 đến tháng 4. Trong khi đó, tại Miền Đông và Tây Nguyên, giai đoạn phục hồi thường rơi vào tháng 5 đến tháng 8.
Việc nắm rõ lịch phục hồi cây sầu riêng theo vùng miền sẽ giúp bà con chủ động hơn trong việc chăm sóc, bón phân, tưới nước và phòng bệnh, từ đó đảm bảo cây nhanh chóng phục hồi sức sau vụ và sẵn sàng cho mùa hoa – trái tiếp theo.
2. 4 bước chăm sóc và phục hồi sầu riêng sau thu hoạch
4.1. Cắt tỉa cành sầu riêng sau thu hoạch
Ngay sau khi thu hoạch, bà con cần tiến hành cắt tỉa các cành bị sâu bệnh, cành đã già yếu, cành vượt không cần thiết. Việc này giúp:
- Hạn chế nơi trú ngụ của sâu bệnh: Tăng độ thông thoáng cho tán cây
- Cây phục hồi tốt: Tập trung dinh dưỡng cho những cành khỏe mạnh.
- Ánh sáng phân bổ đều khắp cây: Tỉa cành giúp tán đẹp và cân đối.
Lưu ý, bà con nên dùng dụng cụ sắc bén và vệ sinh sạch sẽ trước khi cắt tỉa để tránh lây lan mầm bệnh.
4.2. Xới đất nhẹ nhàng
Việc xới đất nhẹ quanh gốc cây (phạm vi từ 1/2 đến 2/3 tán cây) giúp phá vỡ lớp đất mặt bị nén chặt sau thời gian dài canh tác. Điều này rất quan trọng vì:
- Giúp đất thông thoáng và dễ thoát nước, tránh hiện tượng úng gốc.
- Kích thích rễ mới phát triển mạnh, tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng.
- Hạn chế sâu bệnh lưu trú trong lớp đất mặt.
Lưu ý:
- Vườn trồng theo mô: Bà con nên xới đất đắp mô rộng lên, đảm bảo giữ ẩm tốt và giúp rễ dễ ăn ra.
- Vườn không trồng mô: Cần xới đất tạo bồn rộng tạo điều kiện cho bộ rễ phát triển, giúp thoát nước tốt và tạo độ thông thoáng cho đất.
4.3. Phun thuốc rửa vườn sầu riêng sau thu hoạch
Một bước quan trọng không thể bỏ qua chính là rửa vườn và tiêu diệt mầm bệnh còn sót lại sau mùa vụ. Bà con nên sử dụng thuốc MANCO FUJI XANH 800WP – loại thuốc trừ nấm phổ rộng, có tác dụng:
- Làm sạch mầm bệnh trên lá – thân – đất.
- Giảm nguy cơ bùng phát các bệnh hại trong mùa vụ kế tiếp.
- Hạn chế sự phát triển của các loài nấm như Phytophthora, Colletotrichum,…
Lưu ý: Sau khi phun rửa vườn bằng thuốc trừ nấm, bà con nên giảm lượng nước tưới từ 20–30% trong 1–2 ngày. Việc này giúp thuốc thấm sâu hơn và tiêu diệt mầm bệnh hiệu quả, giúp quá trình phục hồi sầu riêng sau thu hoạch hiệu quả hơn.
4.4. Bón phân nuôi cơi đọt mới
Sau giai đoạn vệ sinh vườn, cây cần được bổ sung dinh dưỡng kịp thời để phục hồi và bắt đầu chu kỳ sinh trưởng mới. Bà con nên:
- Tưới gốc bằng EPNON GEL HUMIC: Cải tạo đất, kích rễ – chồi và tăng đề kháng cho cây
- Kết hợp phun lá bằng EPNON 10-7-3+3HC+TE Dịch trùn quế & đạm cá: Để lá già an toàn, quang hợp tốt, bảo vệ cây trước côn trùng hại như rầy xanh, bọ trĩ, rệp sáp, nhện
Ngoài ra, trong giai đoạn phục hồi, bà con nên kết hợp bổ sung phân chuồng hoai mục đã qua xử lý để cải tạo đất, tăng hệ vi sinh vật có lợi, giúp cây phục hồi nhanh mà không bị áp lực sâu bệnh. Tuy nhiên, với những vườn bị nhiễm phèn nặng, bà con cần có hướng phục hồi riêng để cây sầu riêng lấy lại sức nhanh và ổn định lâu dài.
3. Lưu ý quan trọng
Giai đoạn sau thu hoạch là thời điểm cây sầu riêng yếu nhất. Nếu không phục hồi đúng cách, cây dễ suy, chậm ra đọt, thậm chí ảnh hưởng đến khả năng ra hoa vụ sau. Để giúp cây lấy lại sức và sẵn sàng cho chu kỳ mới, bà con cần lưu ý một số điểm quan trọng sau:
- Không nên lạm dụng hóa chất, đặc biệt là Thioure, Paclo, để tránh gây suy cây kéo dài, khó phục hồi.
- Quan sát tình trạng cây để điều chỉnh lượng nước và phân bón phù hợp theo từng vùng và thời tiết.
- Sau khi cắt trái, cần xử lý nấm bệnh kịp thời trên lá và gốc để hạn chế bệnh lây lan khi cây đang yếu.
- Không nên cắt tỉa mạnh tay với cây suy; chỉ cắt những cành sâu bệnh, cành khô, cuống trái còn sót.
- Xới mô nhẹ nhàng, không quá sâu để tránh tổn thương rễ, tạo điều kiện cho rễ phục hồi.
- Ưu tiên bón phân hữu cơ hoai mục, hữu cơ vi sinh để cải tạo đất, bổ sung hệ vi sinh có lợi.
- Duy trì độ ẩm đất và kiểm tra pH thường xuyên, đặc biệt trong điều kiện đất phèn hoặc mặn.
- Bổ sung vi lượng (kẽm, canxi, magie…) và amino rong biển giúp cây tăng sức chống chịu.
4. Kết luận
Phục hồi sầu riêng sau thu hoạch đúng cách giúp cây khỏe, ra đọt mạnh, tăng sức chống chịu và sẵn sàng cho vụ sau đạt năng suất cao. Nếu như còn bất kỳ thắc mắc nào, bà con có thể liên hệ BS.EPNON để được giải đáp kỹ thuật miễn phí qua hotline 0283.823.8955.